Wysokie betonowe ściany wzdłuż tras szybkiego ruchu nie służą ani estetyce, ani prywatności. Ich głównym zadaniem jest ograniczanie hałasu, który dla mieszkańców sąsiadujących z drogą bywa uciążliwy całą dobę. Według amerykańskiej Federalnej Administracji Dróg (FHWA) dobrze zaprojektowana bariera wyraźnie obniża odczuwalny poziom dźwięku.
Jak ściana tłumi hałas
Szum silników i opon setek samochodów oraz ciężarówek jadących z dużą prędkością potrafi uniemożliwić spokojną rozmowę, koncentrację w pracy, a nawet sen. Inżynierowie wiedzą, że skuteczniej niż rzadko rosnące drzewa i krzewy działa lita przegroda. Beton to tylko jedna z opcji: ekrany powstają także z ziemi, drewna, metalu czy szkła. Materiał musi być sztywny i gęsty, a w konstrukcji nie mogą się pojawiać szczeliny ani otwory, bo przez nie dźwięk się przedostaje. Najskuteczniejszy jest wał ziemny, ale zajmuje najwięcej miejsca i wymaga największej ilości materiału.
Jak wysoka musi być bariera
FHWA podaje, że ściana sięgająca linii wzroku, czyli zasłaniająca z danego miejsca widok na jezdnię, daje redukcję hałasu o około 5 dB. Każdy kolejny metr wysokości ponad tę linię obniża głośność o następne 1,5 dB. Mimo to ekrany zwykle nie przekraczają około 7,5 m (25 stóp). Wyższe konstrukcje oznaczają problemy techniczne, wyższe koszty i gorszy wygląd.
Agencja wskazuje też, że bariery zmniejszają odczuwalny hałas w domach i mieszkaniach położonych do około 60 m (200 stóp) od drogi. Dlatego ściany widać przede wszystkim tam, gdzie trasa przebiega przez zabudowę mieszkaniową.
Nie tylko ochrona przed hałasem
Takie ściany mogą pełnić również inne funkcje:
- utrudniają zwierzętom przedostawanie się na jezdnię,
- chronią ludzi przed lecącymi kawałkami metalu,
- zasłaniają ruch drogowy w miejscach, gdzie liczy się widok.
Skala budowy takich osłon jest duża. Z badania FHWA wynika, że w 2010 roku w USA było 2748 mil (ok. 4400 km) ekranów przy autostradach. Ich koszt szacowano na 5,44 mld dol., czyli po przeliczeniu na wartość z 2026 roku około 10,88 mld dol. Od tamtej pory ścian prawdopodobnie przybyło, bo kolejne powstają wzdłuż tras przy domach, blokach i biurowcach.
Co to oznacza w Polsce
W Polsce podobne ekrany akustyczne znamy z autostrad, dróg ekspresowych i obwodnic miast. Stawia się je tam, gdzie trasa przechodzi blisko zabudowy. Zasada działania jest taka sama, ale przepisy i normy hałasu mogą się różnić od amerykańskich, więc podanych wyżej liczb nie należy przenosić wprost na polskie drogi. Jeśli rozważasz zakup mieszkania przy ruchliwej trasie, sprawdź, czy ekran już tam stoi, i posłuchaj okolicy o różnych porach dnia.
Wątek ubezpieczeniowy: ekrany przy drogach bywają uszkadzane w wypadkach. Za szkody wyrządzone osobom trzecim, w tym zarządcy drogi, odpowiada zwykle OC sprawcy. Naprawę własnego auta po uderzeniu w barierę pokryje natomiast tylko autocasco, jeśli je masz. Polisa mieszkaniowa zazwyczaj nie rekompensuje hałasu, bo to cecha lokalizacji, a nie zdarzenie losowe. Zakres ochrony zawsze warto sprawdzić w ogólnych warunkach ubezpieczenia.
Źródło: Carscoops – „Why Those Massive Concrete Walls Line So Many Highways”
